Normalden daha fazla kalori almaya başlarsanız veya egzersizi azaltırsanız, terazideki rakamlar yukarı doğru tırmanmaya başladığında şaşırmazsınız. Peki ya her şeyi eskisi gibi yaptığınız halde kilolarınız artmaya devam ediyorsa? O zaman neler olabileceğine bakmak için biraz daha derine inelim.

Uyku ile kilo alma arasında iki bağ vardır. Birincisi tahmin edebiliriz: Eğer geç yatıyorsanız, büyük ihtimalle gece geç saatlerde atıştırıyorsunuzdur, bu da aldığınız kalori miktarını arttırır. Diğer mesele ise uykunuz yetersiz olduğunda vücudunuzda olup biten biyokimyasal süreçlerle ilgilidir.  İştahı etkileyen hormonlar, ertesi sabah kendinizi daha aç hissetmenize neden olur. Bu hormonlar ayrıca siz yemek yedikten sonra karnınızın tok hissetmesini de engeller.

Hayatın talepleri bize ağır geldiğinde vücudumuz hayatta kalma moduna geçer: Stres hormonu olan kortizol salgılanır ve bu da iştahta artışa neden olur.  Ve o zaman elimiz stres vakitlerinde yüksek kalorili yiyeceklere uzanır. Bu kombinasyon kilo almanın serpilip geliştiği harika bir yuva oluşturur.

Bazı antidepresanların talihsiz yan etkisi kilo almadır, onları uzun süre kullanan insanların % 25''i kilo almaktadır. Kullandığınız antidepresan kilo almanıza neden oluyorsa başka bir ilaç kullanmak için doktorunuzla konuşun. Fakat bazı insanların ilaçla tedavinin ardından kilo almalarının nedeninin kendilerini iyi hissetmeleri olduğunu ve bunun da iştahı arttırdığını unutmayın.

Prednisone gibi iltihap kurutucu steroit ilaçlar kilo aldırmayla ünlüdür. Kilo almanın ana nedenleri sıvı tutma ve iştah artmasıdır. Her ne kadar kilo alma yaygın olarak görülse de, yan etkilerin şiddeti dozun şiddetine ve ilacın ne kadar süre alındığına bağlıdır. Bazı insanlar ilacı alırken yağların başka yerlere kaydığına tanık olabilir, örneğin yüz, boyun arkası ve karın gibi.

Reçeteli bir çok ilaç kilo almayla ilişkili bulunmuştur. Antipsikotik ilaçlar (Şizofreni veya bipolar bozukluklar gibi ruh hali bozukluklarını tedavi etmek için kullanılan ilaçlar), migren, nöbet, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı ilaçları kilo yapabilirler. Rahatsız edici yan etkileri olmadan hastalığınızı tedavi eden bir ilaç bulmak için doktorunuzla görüşün.

Yaygın inancın aksine doğum kontrol ilaçları (ostrojen ve projestin) kilo almaya neden olmaz. Aslında bazı kadınlar, genellikle mide bulantısı yüzünden kilo vermektedir. Eğer hala olası bir kilo almadan endişe ediyorsanız, doktorunuzla görüşün.

Eğer tiroit beziniz (boğazınızın ön kısmında kelebek şeklindeki bez) yeterli tiroit hormonu salgılamıyorsa, muhtemelen kendinizi yorgun, takatsiz, üşümüş hissediyorsunuz ve kilo alıyorsunuz. Tiroit hormonu yeterli olmayan metabolizma yavaşlar ve kilo alma ihtimali artar. Normal tiroit işlevinin alt seviyeleri bile kilo almaya neden olabilir. Hipotiroidizmi ilaçlarla tedavi etmek kilo almayı tersine çevirebilir.

Orta yaş kiloları için menopozu ve östrojen eksikliğini suçlamayın. Bütün bunlar 40''lı ve 50''li yaşlarınızda meydana gelebilir, fakat muhtemelen neden hormon seviyelerinin değişmesi değildir. Yaşlanma metabolizmayı yavaşlatır, bu yüzden daha az kalori yakarsanız ve hayat tarzındaki değişiklikler de rol oynayabilir. Fakat eğer kilo almanız menopozla ilişkiliyse, yağlar kalçalarınızda ve baldırlarınızda değil, belinizde birikir.

Op. Dr. Aytun AKTAN

Ben 1 yildir adet gormuyorum aşiri kilo almamdan dolayi. Simdi 2 aydir diyetteyim 7 kilo verdim ve siyaha benzeyen akinti gelmeye basladi 4 gundurde d... devamı

Kilo alma Cushing sendromunun yaygın bir belirtisidir, bu hastalıkta çok fazla kortizola maruz kalırsınız ve kortizol da kilo almanıza ve diğer anormalliklere neden olur. Astım, artrit veya lupus gibi bir hastalık yüzünden kortikosteroit kullandığınız zaman Cushing sendromu yaşanabilir. Ayrıca adrenalin bezleriniz çok fazla hormon salgıladığında da meydana gelebilir. Kilo alma genellikle yüz çevresinde, boyunda veya sırtın üst kısmında ve göğüste belirgindir.

PKYS çocuk doğurma yaşında olan kadınlarda yaygın olarak görülen bir hormon sorunudur. PKYS olan birçok kadın yumurtalıklarında küçük kistler olur. Bu hastalık kadınların adet dönemlerini etkileyen hormon dengesizlikleri ile aşırı vücut kılı ve akneye neden olur. Bu hastalığı olan kadınlar insülin dirençlidir, bu da kilo almaya neden olabilir. Kilo karın çevresinde toplanarak kadınları kalp hastalıkları açısından yüksek riske sokar.

Sigarayı bırakan insanlar ortalama olarak 2 ila 5 kilo arasında kilo alırlar. Niçin? İlk olarak nikotin iştahı köreltir, bu yüzden sigarayı bıraktığınız vakit daha fazla ani açlıklar yaşayabilirsiniz bu da aşırı yemeye neden olur. Nikotin ayrıca metabolizmayı hızlandırır, bazı insanlar bu yavaşlamayı telafi etmek için kalori alımlarını azaltmazlar. Son olarak nikotin tat alıcılarını köreltir, yani sigarayı bırakınca yedikleriniz size daha lezzetli gelir ve yemeyi durdurmakta zorluk çekebilirsiniz.

Doktorunuzla görüşmeden aldığınız ilaçları bırakmayın. Kullandığınız ilacın sizin için ne kadar önemli olduğunu unutmayın. Sağlığınız için hayati bir önem taşıyabilir.

Kendinizi aynı ilacı alan diğer insanlarla kıyaslamayın. Aynı ilaç farklı insanlar üzerinde farklı etkilerde bulunur. Bir ilaç başka bir insanda kilo yapmışsa, sizde de kilo yapacak diye bir şey yoktur. Konuyu doktorunuzla görüşünüz.

Kilo almanız vücudunuzun su tutmasıyla ilişkiliyse korkmayın, bu ne kalıcı bir kilodur ne de yağdır. Hastalığınızı kontrol altına alıp ilaç almayı bıraktığınız vakit su tutmadan kaynaklanan şişlik de iner. Bu sırada düşük sodyum diyetine sıkı sıkı sarılın.

Sizin için doğru olanı bulabilmek amacıyla doktorunuzla konuyu görüşün. Birçok durumda doktor yan etkileri farklı olan başka bir ilaç önerir.

Kilo almanızın bir ilaç veya tıbbi duruma bağlı olarak metabolizmanızda bir yavaşlamadan kaynaklanıp kaynaklanmadığını öğrenin. Eğer durum buysa, metabolizmanızı hızlandıracak aktivitelere katılmak için vakit ayırın. Kıpırdayın biraz!