Raynaud Fenomeni - Nedir

Raynaud hastalığı vücudunuzun bazı kısımlarının –el ve ayak parmakları, burun ucunun ve kulakların– soğuk havalarda ve stres durumlarında uyuşması ve üşümesi hastalığıdır. Raynaud hastalığında, cildinize kan sağlayan arterler daralır ve hastalıktan etkilenen bölgelerdeki kan dolaşımı sınırlanır.

Raynaud Hastalığı

Raynaud hastalığı vücudunuzun bazı kısımlarının –el ve ayak parmakları, burun ucunun ve kulakların– soğuk havalarda ve stres durumlarında uyuşması ve üşümesi hastalığıdır. Raynaud hastalığında, cildinize kan sağlayan arterler daralır ve hastalıktan etkilenen bölgelerdeki kan dolaşımı sınırlanır.

Kadınların Raynaud hastalığına yakalanma ihtimali daha yüksektir.  Ayrıca hastalık soğuk iklimlerde yaşayan insanlarda daha yaygındır.

Raynaud hastalığının tedavisi, hastalığın şiddetine ve onunla ilişkili diğer hastalıkların var olup olmadığına bağlıdır. Birçok insan için Raynaud hastalığı bir sakatlıktan ziyade can sıkıcı bir şeydir.

Belirtiler

Raynaud hastalığı sadece ellerin ve ayakların üşümesi olmayıp soğuk ısırığıyla ilişkili değildir. Raynaud hastalığının belirtileri, bozukluğun altında yatan sebep olan kan damarları kasılmalarının sıklığına, süresine ve şiddetine bağlıdır. Raynaud hastalığının belirti ve işaretleri şunlardır:

  • Soğuk parmak ve ayak parmakları
  • Soğuk ve strese tepki olarak teninizde renk değişimleri
  • Stresin ortadan kalkmasının ve ısınmanın ardından karıncalanma ve iğnelenme duygusu

Raynaud hastalığı atağı sırasında cildinizin hastalıktan etkilenen bölgelerinin rengi ilk olarak beyazlaşır. Bundan sonra etkilenmiş bölgeler morarır, üşür ve uyuşur veya duyularınız kaybolur. Kan dolaşımı artınca etkilenmiş bölgeler kırmızılaşır, zonklar, iğnelenir ve şişer. Renk değişiminin sırası herkes için aynı olmadığı gibi herkes üç rengi de tecrübe etmeyebilir.

Bazen bir atak, sadece bir veya iki el veya ayak parmağını etkiler. Hastalık atakları her zaman aynı yeri etkilemek zorunda değildir. Raynaud hastalığı genelde el ve ayak parmaklarınızı etkilese de vücudunuzun burun, dudaklar, kulaklar ve hatta meme uçları gibi diğer bölgeleri de etkilenebilir. Bir atağın süresi bir dakika ile saatler arasında değişebilir.

Raynaud hastalığına eşlik eden başka bir rahatsızlığı olan insanlarda ayrıca altta yatan söz konusu hastalığın belirti ve işaretleri de görülür.

Doktora Gitme Vakti
Şiddetli Raynaud hastalığı geçmişiniz varsa veya etkilenmiş el veya ayak parmaklarınızda bir yara veya enfeksiyon varsa vakit kaybetmeden doktora görünün.

Sebepler

Doktorlar Raynaud hastalığının sebeplerini tam olarak anlaşılmış değildir, ancak eldeki ve ayaktaki kan damarları, soğuğa veya strese aşırı tepki verdiği biliniyor.

  • Soğuk Vücudunuz soğuğa maruz kaldığı vakit, vücudunuzun uç kısımlarından ısı kaybedersiniz. Vücudunuz çekirdek sıcaklığını korumak için, el ve ayak parmaklarınıza kan akışını azaltır. Vücudunuz kan akışını, parmaklarda deri altında bulunan kan damarlarını daraltarak azaltır.  Bu normal tepki Raynaud hastalığı olan insanlarda abartılı olur.
  • Stres. Stres insan vücudunda soğuğa benzer bir tepki yaratır, Raynaud hastalığı varsa vücudun strese tepkisi de aynı şekilde abartılıdır.

Kan Damarları Spazmları
Raynaud hastalığında el ve ayak parmaklarınızdaki arterler vazospazm (kan damarları spazmı) denilen sorunu yaşar.  Bu durum kan damarlarınızı ciddi bir biçimde daraltır ve geçici olarak kan tedarikini sınırlandırır. Zamanla bu küçük arterler hafifçe kalınlaşır ve kan akışınızı daha da daraltır. Sonuç olarak bundan etkilenen cilt, kan akışının azalmasından dolayı soluk, siyahımsı bir renk alır.  Spazmlar bitip kan bölgeye geri döndüğünde, doku normal rengine dönmeden önce kızarır.

Genellikle atak soğuk tarafından tetiklenir. Soğuğa maruz kalmak elinizi musluktan akan soğuk suya sokmak, buzdolabından bir şey almak veya soğuk havaya maruz kalmak kadar basit bir şey olabilir.  Bazı insanlarda soğuğa maruz kalma bile şart değildir.  Duygusal stres tek başına bir Raynaud epizodunu başlatabilir.

Raynaud hastalığı kısmen kalıtsal bir hastalık olabilir.

Birincil ve İkincil Raynaud Hastalığı
Raynaud hastalığının iki ana türü vardır: 

  • Birincil Raynaud. BirincilRaynaud hastalığı, vazozpazmlara neden olan başka bir hastalık veya tıbbi sorunun görülmediği hastalıktır. Ayrıca Raynaud hastalığı denilen bu tıbbi durum hastalığın en yaygın biçimidir.
  • İkincil Raynaud. Buna Raynaud fenomeni de denilir, bu tür alta yatan başka bir hastalıktan kaynaklanır.  İkincil Raynaud''a birinciye göre daha az rastlansa da, daha ciddi bir hastalık olma eğilimindedir. Raynaud fenomeninin belirti ve işaretleri, birincil Raynaud hastalığı olan insanlara göre genelde daha geç yaşlarda – 40 civarında – görülür.

İkincil Raynaud''un sebebleri şunlardır: 

  • Skleroderma. Raynaud fenomeni, skleroderması – cildin sertleşmesine ve kabuk bağlamasına yol açan nadir bir hastalık – olanların çoğunluğunda görülür. Skleroderma bir tip bağ doku hastalığıdır ve Raynaud''la sonuçlanmasının nedeni hastalığın kol ve bacaklara kan akışını azaltmasıdır.
  • Lupus (Deri veremi). Raynaud fenomeni, Lupus eritematozus hastalığı – vücudunuzun birçok kısmını, örneğin cildinizi, eklemlerinizi, organlarınızı ve kan damarlarınızı etkileyebilen bir otoimmün hastalığı – olan insanlarda da yaygın bir sorundur.  Bağışıklık sisteminizin sağlıklı dokuya saldırdığı hastalıklara otoimmün hastalığı denir.
  • Romatoid artrit. Raynaud fenomeni, romatoid artritin – genellikle elleri ve ayakları kapsayacak şekilde eklemlerde ağrı ve katılığa neden olan iltihabi bir hastalık – ilk  belirtisidir.
  • Sjogren sendromu. Raynaud fenomeni ayrıca Sjogren sendromu – skleroderma, lupus veya romatoid artrite eşlik edebilen bir otoimmün bozukluğu – olan insanlarda da görülebilir.
  • Arter hastalıkları. Raynaud fenomeni, kalbi besleyen damarlarda (koroner arterler) yavaş yavaş plaka oluşumu anlamına gelen atheroskleroz (akut damar tıkanıklığı) veya eller ve ayaklardaki kan damarlarının iltihaplanması olan Buerger hastalığı gibi arterleri etkileyen çeşitli hastalıklarla ilişkili olabilir. Primer pulmoner hipertansiyon (akciğerlerdeki arterleri etkileyen bir tür yüksek tansiyon problemi) da Raynaud fenomeniyle ilişkili olabilir.
  • Karpal Tünel Sendromu.  Karpal tünel elinize giden ana siniri koruyan bileğinizdeki dar bir pasajdır.  Karpal tünel sendromu sinirdeki baskının elde uyuşukluk ve ağrı yapmasıdır. Hastalıktan etkilenen el soğuğa karşı korunmasızlaşarak Raynaud fenomenine yol açabilir.
  • Tekrarlanan travmalar. Raynaud fenomenine ayrıca ellerde ve ayaklarda bulunan kan damarlarına giden sinirlere hasar veren tekrarlayan travmalar da neden olabilir. Uzun süreler boyunca daktilo kullanman veya piyona çalan insanlar Raynaud''a yatkındır. Titreşimli aletler kullanan işçiler titreşim kaynaklı beyaz parmak denilen özel bir tür Raynaud fenomeni geliştirebilirler.
  • Sigara içmek. Sigara içmek kan damarlarını daraltır ve Raynaud fenomeninin potansiyel bir nedenidir.
  • Yaralanmalar. Bilek kırıkları, ameliyat, soğuk ısırması gibi ele ve ayağa yönelik daha önceki kaza ve sakatlanmalar da Raynaud fenomenine yol açabilir.
  • Belli ilaçlar. Yüksek tansiyonu tedavi etmek için kullanılan beta blokerler, ergotamine içeren migren ilaçları, estrogen içeren ilaçlar, kan damarlarının daralmasını sağlayan bazı kemoterapi ajanları ve ilaçları ile reçetesiz satılan nezle ilaçlarının da Raynaud''la ilişkili olduğu görülmüştür.
  • Kimyasallara maruz kalma. Plastik sanayide çalışan işçiler gibi vinilklorüre maruz kalan kişilerde sklerodermaya benzer bir hastalık meydana gelebilmektedir.   Raynaud bu hastalığın bir parçası olabilir.

Diğer sebepler, Raynaud fenomeni ayrıca tiroit bezi bozukluklarıyla da ilişkilidir.

Risk Faktörleri

Raynould hastalığının risk faktörleri şunlardır:

  • Cinsiyetiniz. Birincil (Primer) Raynaud kadınları, erkeklerden daha fazla etkiler.
  • Yaşınız. Hastalık herkeste görülebilse de primer Raynaud genellikle 15 ila 30 yaşları arasında başlar.
  • Yaşadığınız yer. Bozukluk, soğuk iklimlerde yaşayan insanlarda daha yaygındır.
  • Aile geçmişi. Ailenizde aynı hastalığın daha önce görülmüş olması primer Raynaud geliştirme riskinizi artırır.  Primer Raynaud''u olan insanların üçte birinin birinci dereceden akrabasında – anne veya babası veyahut kardeşi ya da çocuğunda – bu bozukluk görülmektedir.

İkincil Raynould hastalığının (Raynaud fenomeninin) risk faktörleri şunlardır:

  • İlişkili hastalıklar. Bunlar lupus veya skleroderma gibi hastalıklardır.
  • Belli Meslekler. Titreşimli aletlerle çalışan işçiler gibi tekrarlanan travmaya maruz kalan insanlar ikincil Raynaud''a da yatkın olabilirler.
  • Belli maddelere maruz kalmak. Sigara içmek, kan damarlarını etkileyen ilaçlar kullanmak, vinilklorür gibi kimyasallara maruz kalmanın da Raynaud riskinin artmasıyla ilişkili olduğu görülmüştür.

Komplikasyonlar

Nadir olarak görülse de eğer Raynaud şiddetliyse el ve ayak parmaklarınızdaki kan dolaşımı kalıcı olarak sona ererek el ve ayak parmaklarının deformasyonuna yol açabilir.

Hastalığın etkilendiği bir alanda bir arter, tümüyle tıkanırsa yaralar (deri ülserleri) veya ölü doku (kangren) gelişebilir. Ülserler ve kangrenin tedavi edilmesi çok zor olabilir.

Randevunuza Hazırlanmak

Doktorunuz veya bir pratisyen hekim belirti ve işaretlerinizi dinleyerek, Raynaud''u teşhis edebilir. İlk randevudan sonra doktorunuz sizi eklem bozuklukları, kemik ve kas teşhisi ve tedavisinde uzmanlaşmış olan bir romatologa sevk edebilir.

İşte randevunuza hazırlanmanıza yardımcı olacak ve doktordan bekleyebileceklerinizi gösteren kimi bilgiler şöyledir:

Önceden toplamanız gereken bilgiler

  • Belirti ve işaretlerinizi yazın. Doktorunuz belirtileri ilk olarak ne zaman fark ettiğini ve belirtilere neyin yol açar göründüğünü bilmek isteyecektir.
  • Size teşhisi konmuş başkaca hastalıkları not ediniz. Doktorunuz skleroderma, lupus veya Sjögren sendromu gibi Raynaud hastalığıyla yaygın olarak ilişkilendirilen bazı bozuklukların sizde teşhis edilip edilmediğini özellikle bilmek isteyecektir.
  • İlaçlarınızın bir listesini çıkarın. Reçeteli, reçetesiz ilaçları, vitaminleri, takviyeleri ve bitkisel tedavileri ekleyin.
  • Doktorunuza soracağınız soruları not edin . Sorularınızı önceden hazırlamak, doktorla geçireceğiniz vakti en iyi şekilde değerlendirmenize yardımcı olur.

Raynaud''unuz için doktorunuza sorabileceğiniz belli başlı sorular şunlardır: Doktoru ziyaretiniz sırasında aklınıza başka bir soru gelirse sormakta tereddüt etmeyin.

  • Raynaud hastalığım mı var
  • Hastalığım birincil mi yoksa ikincil mi
  • Bu hastalığın komplikasyonlarını geliştirme riskim var mı
  • Ne tür bir tedavi yaklaşımı tavsiye ediyorsunuz
  • Raynaud atakları riskini azaltmak için kendi kendime yapabileceğim şeyler var mı
  • Diğer sağlık sorunlarım da var. Bu hastalıkları bir arada en iyi şekilde nasıl idare edebilirim

Doktorunuzdan ne beklemeli
Doktorunuz büyük ihtimalle size bir dizi soru soracaktır. Bunları cevaplamaya hazır olursanız daha fazla zaman ayırmak istediğiniz önemli konuları rahat görüşebilirsiniz. Doktorunuz şunları sorabilir:

  • Belirtileriniz nelerdir
  • Belirtileri ilk defa ne zaman fark ettiniz
  • Belirtileriniz zaman içinde değişti mi
  • Bir Raynaud atağı sırasında el ve ayak parmaklarınız renk değiştiriyor mu, ağrı ve uyuşma oluyor mu
  • Stres veya soğuk tetikleyici bir işlev görüyor mu
  • Belirtilerinize ortaya çıkarır görünen başka bir şey var mı
  • Size başka bir hastalık teşhisi konmuş muydu
  • Şu anda reçeteli veya reçetesiz herhangi bir ilaç kullanıyor musunuz
  • Ailenizde Raynaud teşhisi konan kimse var mı
  • Düzenli egzersiz yapıyor musunuz
  • Sigara içiyor musunuz
  • Kafein kullanıyor musunuz
  • Mesleğiniz nedir
  • Stresinizi nasıl idare ediyorsunuz
  • Sizi endişelendiren başka bir konu var mı

Testler ve Teşhis

Raynaud hastalığını teşhis etmek için doktorunuz, belirtileriniz ve tıbbi geçmişiniz hakkında ayrıntılı sorular sorabilir, ayrıca fiziksel bir muayene de yapabilir. Doktorunuz ayrıca benzeri sorunlara yol açabilecek – sinir sıkışması gibi – diğer tıbbi sorunları elemek için bazı testler yapabilir.

Doktorlar genelde muayene sırasında soğuk uyaran testi denilen bir test yapar. Test elinizi soğuk suya sokmak, sizi soğuk havaya maruz bırakmak, bir Raynaud epizotunu başlatmak olabilir.

Birincil mi yoksa ikincil Raynaud mu
Birincil ve ikincil Raynaud''dan hangisinin olduğunu görmek için doktorunuz tırnak kıvrımı kapilleroskopi denilen bir test yapabilir. Bu test sırasında doktorunuz tırnak kıvrımınızı – tırnağınızın dibindeki deriyi – mikroskop altında inceler. Tırnak kıvrımı yakınındaki ince kan damarlarında büyüme ve deformasyon varsa bu durum altta var olan bir hastalığa işaret edebilir.  Fakat bazı ikincil hastalıklar, bu şekilde tespit edilemezler.

Doktorunuz Raynaud''un ardında bulunan bir otoimmün hastalığı veya bağ doku hastalığından şüpheleniyorsa, bazı kan testleri isteyebilir:

  • Antinükleer antikor testi. Test bağışıklık sisteminiz tarafından üretilen antikorların mevcut olup olmadığını bakar, antikorların mevcudiyeti immun sisteminin uyarıldığını gösterir. Bu antikorlar bağ doku hastalıkları ve diğer otoimmün bozuklukları olan insanlarda yaygındır.
  • Editrosit sedimentasyon hızı. Kan testi, kırmızı kan hücrelerinin bir tüpün içinde bir saatte ne hızla çökeldiğini ölçer. Normal hızın üstünde bir hız altta yatan bir iltihap veya otoimmün hastalığını gösterebilir. Otoimmün hastalıkları yaygın olarak Raynaud''la ilişkilendirilmektedir.

Raynaud''u doğrudan test edecek hiçbir kan testi yoktur. Doktorunuz Raynaud''la ilişkili olabilecek bir hastalığı veya tıbbi durumu kesin olarak tespit etmesine yardımcı olsun diye arter hastalıkları gibi hastalıkları eleyecek başka testler de isteyebilir. 

Tedaviler ve İlaçlar

Kendine bakma ve önlem adımları genelilkle Raynaud''un orta şiddetteki belirtileriyle mücadelede etkilidir.  Bunlar yeterli olmazsa, hastalığın daha ciddi türlerini tedavi eden ilaçlar vardır. Tedavinin amaçları şunlardır: 

  • Atakların sayısını ve şiddetini azaltmak
  • Doku hasarını önlemek
  • Altta yatan hastalığı veya tıbbi durumu tedavi etmek

İlaçlar
Belirtilerinizin sebebine bağlı olarak Raynaud hastalığında ilaçlar etkili olabilir. Kan damarlarını genişletmek (açmak) ve kan dolaşımını güçlendirmek için doktorunuz şunları reçete edebilir: 

  • Kalsiyum kanal blokerleri. İlaçla,r ellerinizdeki ve ayaklarınızdaki kılcal damarları gevşetir ve açabilir. Raynaud''u olan birçok insanda, atakların sıklığını ve şiddetini azaltmaktadır.  İlaçlar aynı zamanda el ve ayak parmaklarınızdaki yaraları da iyileştirebilir. Nifedipen, amlodipin ve felodipine içerenler söz konusu ilaçlara örnektir. 
  • Alfa blokerler Bazı insanlar, kan damarlarını daraltan bir hormon olan norepinephrini etkisiz hale getiren alfa blokerler denilen ilaçlarla rahatlayabilmektedirler.  Prazosin ve doxazosin içeren ilaçlar, bu tür ilaçlardandır.
  • Vazodilatörler (Damar genişletici ilaçlar). Bazı doktorlar cilt yaralarının iyileşmesine yardım etmesi için parmaklarınıza sürdüğünüz bir nitrogliserin kremi gibi damarları gevşeten bir vazodilatör reçete ederler. Doktorunuz genelde başka hastalıkları tedavi etmek için kullanılan, ama Raynaud hastalığı belirtilerine de yardımcı olmada etkili olabilen vazodilatör ilaçları reçete edebilir. Bu ilaçlar yüksek tansiyon ilacı olan losartan, ereksiyon sorunları için kullanılan bir ilaç olan sildenafil antidepresan ilacı fluoxetine ve prostaglandinler denilen bir grup ilacı kapsayabilir.

Siz ve doktorunuz bir ilacın size diğer ilaçlardan daha iyi geldiğini keşfedebilirsiniz. Raynaud hastalığını tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçların yan etkisi vardır, bu yüzden bazen ilacı kesmek zorunda kalabilirsiniz. Ayrıca bir ilaç zamanla etkililiğini yitirebilir. Size en iyi gelen ilacı bulmak için doktorunuzla birlikte çalışın. 

Bazı ilaçlar kan damarları kasılmalarını artırarak Raynaud hastalığını azdırabilir.  Doktorunuz size şu ilaçlardan uzak durmanızı tavsiye edebilir:

  • Reçetesiz satılan kimi nezle ilaçları. Psödoefedrin içeren ilaçlar bu tür ilaçlardır.
  • Beta blokerler. Yüksek tansiyon ve kalp hastalıklarını tedavi etmek için kullanılan bu tür ilaçlar arasında metoprolol, nadolol ve propranolol bulunmaktadır.
  • Doğum kontrol hapları. Doğum kontrol hapları kullanıyorsanız başka bir doğum kontrol yöntemi kullanmaya geçmek isteyebilirsiniz, çünkü bu ilaçlar kan dolaşımınızı etkiler ve sizi ataklara daha açık hale getirir. Hapı kesmeden önce doktorunuzla görüşün.

Raynaud belirtilerini en iyi şekilde nasıl idare etmek gerektiği hakkında sorularınız varsa doktorunuzu arayınız. Her zamanki doktorunuz sizi, Raynaud hastalıklarını tedavi etmede uzman başka bir doktora sevk edebilir.

Diğer Tedaviler
Bazen şiddetli Raynaud vakalarında, ilaç dışında yaklaşımlar da bir tedavi seçeneği olabilir: 

  • Sinir ameliyatı. Elinizde ve ayaklarınızda sempatik sinirler denilen sinirler, cildinizdeki kan damarlarının açılıp daralmasını yönetirler. Bazen şiddetli Raynaud vakalarında abartılı tepkilerini önlemek için söz konusu sinirleri kesmek gerekir. Hastalıktan etkilenmiş olan ele yapılan küçük kesiklerle doktor kan damarları etrafındaki küçük sinirleri soyabilir. Sempatektomi denilen bu ameliyat atakların sıklığını ve süresini azaltabilse de her zaman başarılı değildir.
  • Kimyasal enjeksiyon. Doktorlar hastalıktan etkilenen el ve ayaklardaki sempatik sinirleri bloke etmek için kimyasallar enjekte edebilir. Belirtiler geri döner veya ısrar ederse işlemin tekrarlanmasına ihtiyaç duyabilir.
  • Amputasyon. Bazen doktorlar kan yokluğundan dolayı zarar görmüş bir dokuyu alabilirler.  Bu Raynaud hastalığı yüzünden kan akışının tamamen durup kangrene dönüşmüş bir el veya ayak parmağının kesilmesi olabilir. Ancak nadir bir durumdur bu.

Hayat Tarzı ve Ev Tedavileri

Raynaud ataklarını azaltıp kendinizi toplamda daha iyi hissetmenize neden olabilecek birçok adım atabilirsiniz, örneğin: 

  • Sigara içmeyin. Sigara içmek kan damarlarını daraltarak deri ısısının düşmesine neden olur, bu da ataklara yol açabilir. Duman altı olmak da Raynaud''u azdırabilir.
  • Egzersiz yapın. Doktorunuz, özellikle birincil Raynaud''unuz varsa, sizi düzenli egzersiz yapmaya teşvik edebilir. Egzersiz diğer sağlık faydaları haricinde kan dolaşımını artırır.
  • Stresi kontrol altına alın. Stres bir atağı tetikleyebileceği için, stresli durumları tanımak ve bunlardan kaçınmayı öğrenmek atak sayısını kontrol etmeye yardımcı olabilir.
  • Kafeinden uzak durun. Kafein kan damarlarınızı daraltıp Raynaud''un belirtilerini azdırabilir.
  • Ellerinize ve ayaklarınıza bakın. Raynaud''unuz varsa ellerinizi ve ayaklarınızı yaralanmalara karşı koruyun. Yalınayak yürümeyin. Hassas ayak ve el parmak uçlarınızın yaralanmaması için tırnaklarınıza özen gösterin. El ve ayaklarınızdaki kan damarlarına baskı yapan sıkı kol bantları, yüzükler ve ayakkabılar gibi şeyler giymeyin.
  • İşyerindeki tetikleyicilerden kaçının. Eli titreten aletleri kullanmaktan kaçınmak atakların sayısını azaltabilir.

Bir atak sırasında:  Ne Yapmalısınız
Bir Raynaud atağına maruz kalmışsanız ne yapmalısınız Yapılması gereken ilk ve en önemli şey ellerinizi, ayaklarınızı ve cildinizin etkilenen diğer kısımlarını ısıtmaktır. Aşağıdaki adımlar el ve ayak parmaklarınızı nazikçe ısıtmanıza yardımcı olabilir: 

  • Daha sıcak bir yere geçin
  • Ellerinizi koltukaltlarınıza koyun.
  • El ve ayak parmaklarınızı oynatın.
  • Kollarınızla büyük daireler çizin.
  • El ve ayak parmaklarınızı ılık – sıcak olmasın – suya tutun.
  • Ellerinize ve ayaklarınıza masaj yapın.

Eğer atağa stresli bir durum neden olmuşsa, stresli durumdan çıkıp gevşeyerek atağın durmasına yardım edebilirsiniz. Eğer biyogeribesleme eğitimi almışsanız, ellerinizi ve ayaklarınızı ılık suda ısıtmaya ek olarak bu tekniği kullanmak atağın şiddetini azaltabilir.

Raynaud''un yönetiminde daha iyi kan dolaşımını teşvik eden hayat tarzı değişiklikleri ve takviyeler kullanma, etkili alternatif tedaviler olabilirler. Eğer bu tür şeylerle ilgileniyorsanız doktorunuzla görüşün.

  • Biyo-geribesleme. Zihninizi kullanarak vücut ısınızı ayarlamanızı sağlayan biyogeribesleme, atakların şiddetini ve sıklığı azaltmaya yardımcı olabilir. Biyogeribesleme ellerinizin ve ayaklarınızın ısısını artırmak için rehberli görselleştirme, derin nefes ve diğer gevşeme egzersizlerini içerir. Doktorunu size biyogeribesleme tekniklerini öğrenebileceğiniz bir terapist önerebilir. Konuyla ilgili kitaplar ve CD''ler de mevcuttur.
  • Niasin. Vitamin B-3 diye de bilinen Niasin kan damarlarını açar ve cilde kan akışını artırır. Niasin takviyeleri Raynaud''un tedavisinde faydalı olabilir, bununla birlikte niasin takviyelerinin yan etkileri de olabilir.

Raynaud''un neden olduğu stres ve belayla baş etmek sabır ve çaba gerektirir. Hastalıkla birlikte yaşama ve olumlu bir tutum geliştirme konusunda doktorunuzla birlikte çalışın. Raynaud hastası olan insanların büyük bir kısmı tedaviye yanıt vermektedir.

Önlem

Raynaud hastalığı bir kez ortaya çıktıktan sonra hayat boyu birlikte yaşamanız gereken bir hastalık olabilir. Fakat her zaman atakları önlemenin yolları vardır.

  • Dışarıda sıcak tutan şeyler giyin. Kışın dışarı çıkarken şapka, eşarp, çorap ve botlar, yün örgüler, eldivenler giyebilirsiniz.  Bunları kapıdan dışarı çıkmadan önce giyinin. Şapka gereklidir, çünkü vücut ısımızın önemli bir kısmını başımızdan kaybederiz. Soğuk havanın, ellerinize ulaşmasını önlemek için sıcak tutan eldivenler giyin, üstünüzdeki kıyafetin kolu eldivenin üstüne binsin. Eğer burnunuzun ucu ve kulaklarınızda soğuğa karşı hassassa yüzünüze kar maskesi veya kulaklarınıza kulaklık takın. Soğuk havalarda araba kullanacaksınız önce arabanın klimasını bir süre çalıştırın.
  • Kapalı yerlerde önlemler alın. Çorap giyin. Buzdolabından veya buzluktan yiyecek alırken eldiven takın. Bazı insanlar yatakta da çorap ve eldiven giymeyi faydalı bulmaktadır. Klimalar atakları başlatabileceği için, klimanızı daha yüksek bir ısıya ayarlamak atakların başlamasını önlemeye yardımcı olabilir. Ayrıca ısı yalıtımı iyi bir bardak kullanmayı faydalı bulabilirsiniz.
  • İklimi daha sıcak bir yere taşınmayı düşünün. Daha sıcak bir iklime taşınmak şiddetli Raynaud''u olan insanlar için faydalı olabilir. Ne var ki Raynaud sıcak iklimlerde bile sıcaklık birden düştüğü zaman ortaya çıkabiliyor.

Yorumlar